پماد دیلتیازم | عوارض + روش مصرف برای شقاق

پماد دیلتیازم یک داروی موضعی از خانواده مسدود کننده های کانال کلسیم است که با شل کردن اسفنکتر داخلی مقعد، فشار کانال مقعد را کم و جریان خون به بافت زخمی را بیشتر می کند. همین دو اثر ساده، این پماد را به یکی از رایج ترین راه های درمان سریع شقاق مقعد بدون جراحی تبدیل کرده است.

پزشکان معمولا فرمولاسیون 2 درصد آن را برای دوره ای شش تا هشت هفته ای تجویز می کنند. در ادامه این مطلب می خوانید این دارو دقیقا چطور اثر می کند، چطور باید مصرف شود، چه تفاوتی با پماد نیتروگلیسیرین دارد، در بواسیر چه کاربردی دارد و اگر جواب نداد چه مسیرهایی پیش روی بیمار خواهد بود.

پماد دیلتیازم چیست و چه کاربردی دارد؟

دیلتیازم سال ها برای کنترل فشار خون بالا و برخی آریتمی های قلبی استفاده می شده است. پزشکان بعدها متوجه شدند همین ماده وقتی به صورت موضعی و با غلظت پایین روی پوست و مخاط اطراف مقعد به کار برود، می تواند عضله اسفنکتر داخلی مقعد را شل کند بدون آن که به طور قابل توجهی وارد گردش خون عمومی بدن شود.

از همین رو فرمولاسیون پمادی یا ژلی دیلتیازم با غلظت معمول دو درصد ساخته شد. این پماد امروزه در بیشتر کشورها یا به صورت آماده در داروخانه موجود است یا توسط داروخانه های تخصصی ترکیبی، طبق نسخه پزشک تهیه می شود.

کاربرد اصلی و تایید شده آن، بهبود شقاق یا فیشر مقعدی حاد و مزمن است، اما در برخی موارد برای کاهش درد پس از جراحی بواسیر نیز تجویز می شود. این دارو نوعی جایگزین دارویی برای جراحی اسفنکتروتومی به حساب می آید و به همین دلیل گاهی در متون پزشکی «اسفنکتروتومی شیمیایی» نامیده می شود.

پماد دیلتیازم ۲ درصد برای شقاق چگونه به درمان کمک می کند؟

شقاق مقعدی معمولا در یک چرخه معیوب گیر می کند؛ عبور مدفوع سفت باعث پارگی مخاط می شود، پارگی درد ایجاد می کند، درد باعث انقباض رفلکسی اسفنکتر داخلی می شود و همین انقباض با کاهش خون رسانی به محل زخم، بهبودی را عقب می اندازد. هر بار اجابت مزاج بعدی، دوباره همان زخم را باز می کند و چرخه از نو تکرار می شود.

پزشکان این وضعیت را چرخه درد، اسپاسم و کم خونی موضعی می نامند و بیشتر درمان های دارویی شقاق، از جمله دیلتیازم، دقیقا با هدف شکستن همین حلقه طراحی شده اند نه صرفا کاهش درد سطحی. پماد دیلتیازم از دو مسیر مکمل به این هدف می رسد؛ یکی اثر مستقیم روی عضله اسفنکتر و دیگری اثر غیر مستقیم روی خون رسانی بافت.

تاثیر دیلتیازم بر اسپاسم عضلات مقعد

عضله اسفنکتر داخلی مقعد یک عضله صاف است و انقباض آن به ورود کلسیم به داخل سلول های عضلانی وابسته است. دیلتیازم با مسدود کردن کانال های کلسیمی روی غشای این سلول ها، از ورود کلسیم جلوگیری می کند و در نتیجه توان انقباضی عضله کاهش می یابد.

پژوهش هایی که از اواخر دهه نود میلادی روی این موضوع انجام شد، نشان داد کاربرد موضعی دیلتیازم می تواند فشار استراحتی کانال مقعد را به شکل محسوسی پایین بیاورد، درست مانند اثری که نسخه خوراکی آن روی عروق قلبی می گذارد.

این کاهش فشار، اسپاسم دردناکی را که بیمار هنگام و پس از اجابت مزاج تجربه می کند تسکین می دهد. نکته جالب این است که اثر دیلتیازم بر درد نسبتا زودتر از اثر آن بر خود زخم شروع می شود؛ در یک مطالعه مشاهده ای روی ششصد بیمار، کاهش نمره درد از همان هفته اول درمان قابل ثبت بود، هر چند این به معنای بسته شدن کامل زخم نیست و نباید باعث قطع زودهنگام دارو شود.

دیلتیازم چگونه به ترمیم شقاق کمک می کند؟

وقتی فشار داخل کانال مقعد بالا باشد، عروق کوچک خونی که باید اکسیژن و مواد مغذی را به بافت زخمی برسانند تحت فشار قرار می گیرند و خون رسانی محل کاهش می یابد. همین کم خونی موضعی یکی از دلایل اصلی است که شقاق مزمن به تنهایی و بدون درمان، دیر خوب می شود یا اصلا خوب نمی شود.

با شل شدن اسفنکتر توسط دیلتیازم، این فشار کم می شود و خون بیشتری به کف زخم می رسد؛ نتیجه آن تسریع تشکیل بافت گرانوله و پوشیده شدن تدریجی زخم توسط سلول های جدید پوستی است. در همان مطالعه ششصد نفره، پس از سه ماه درمان با دیلتیازم موضعی، هفتاد و پنج درصد بیماران کاملا بدون درد بودند.

منبع معتبر NSH نیز این مورد را تایید می کند که پماد دیلتیازم با شل کردن عضله اطراف مقعد، به کاهش فشار و اسپاسم این ناحیه کمک می‌کند. این اثر می‌تواند جریان خون را بهبود دهد و شرایط مناسب‌تری برای ترمیم شقاق ایجاد کند.

در پژوهشی دیگر با بازه پیگیری دو ساله، نزدیک به هفتاد و سه درصد بیماران بهبودی کامل شقاق را تجربه کردند و از این تعداد، هشتاد و هشت درصد طی دو سال بعد دیگر دچار عود نشدند که رقم نسبتا امیدوارکننده ای برای یک درمان غیرجراحی است.

در یکی از مطالعات قدیمی تر که مبنای استفاده گسترده از این دارو شد، مصرف پماد دیلتیازم توانست نیاز به جراحی را در نزدیک به نیمی از بیماران به طور کامل منتفی کند، بدون آن که عارضه جدی قابل توجهی ثبت شود؛ همین ترکیب اثربخشی قابل قبول و عوارض کم است که دیلتیازم را به گزینه اول بسیاری از پزشکان تبدیل کرده است.

با این حال باید در نظر داشت اثر دارویی دیلتیازم به تنهایی همیشه کافی نیست؛ اگر علت زمینه ای مثل یبوست مزمن اصلاح نشود، حتی بهترین پماد هم نمی تواند از آسیب مکرر به بافت تازه ترمیم شده جلوگیری کند. به همین دلیل پزشکان معمولا در کنار پماد، مصرف فیبر کافی، آب فراوان و گاهی نرم کننده مدفوع را هم توصیه می کنند تا اثر دارو تثبیت شود و زخم فرصت کافی برای ترمیم کامل پیدا کند.

روش مصرف پماد دیلتیازم برای فیشر مقعدی

نحوه درست مصرف پماد دیلتیازم گاهی به اندازه خود دارو در نتیجه درمان اهمیت دارد. بخش قابل توجهی از بیمارانی که می گویند این پماد برایشان اثر نکرده، در واقع دوز کم، مصرف نامنظم یا قطع زود هنگام درمان داشته اند.

دستور معمول پزشکان، استفاده از پماد 2 درصد، دو بار در روز و به مدت شش تا هشت هفته پیوسته است، حتی اگر درد زودتر از این بازه کاهش پیدا کند. جالب است بدانید در چند مطالعه مشخص شد افزایش دفعات مصرف به بیش از دو بار در روز، فایده اضافه ای در سرعت بهبودی ایجاد نمی کند و فقط احتمال تحریک پوست را بالا می برد؛ پس مصرف بیشتر لزوما به معنای بهبودی سریع تر نیست و بهتر است دقیقا طبق دستور پزشک عمل شود.

• دست ها را با آب و صابون بشویید و ناحیه مقعد را به آرامی، ترجیحا با آب ولرم، تمیز و کاملا خشک کنید
• مقدار پماد به اندازه یک نخود، یعنی حدود نیم تا یک سانتی متر، روی نوک انگشت بردارید
• پماد را به آرامی دور دهانه مقعد بمالید و فقط در صورت تجویز صریح پزشک، کمی هم داخل کانال مقعد قرار دهید
• از فشار دادن یا مالش شدید روی خود بافت زخمی خودداری کنید تا تحریک اضافه ایجاد نشود
• این کار را صبح و عصر، تقریبا هر دوازده ساعت، تکرار کنید مگر پزشک دستور دیگری داده باشد
• بلافاصله پس از مصرف، دست ها را دوباره کامل بشویید

بهتر است پماد را زمانی استفاده کنید که ناحیه کاملا تمیز و خشک باشد، مثلا کمی بعد از حمام یا نشستن در آب گرم؛ رطوبت باقی مانده می تواند جذب دارو را کاهش دهد و احساس لغزندگی ناخوشایندی هم ایجاد کند.

اگر استفاده از انگشت برایتان راحت نیست، می توانید از یک دستکش نازک یک بار مصرف یا کاور انگشتی استفاده کنید تا هم بهداشت رعایت شود و هم مقدار دارو دقیق تر کنترل شود. بسیاری از پزشکان توصیه می کنند علاوه بر پماد، از نشستن در آب ولرم به مدت ده تا پانزده دقیقه چند بار در روز و همچنین مصرف کافی فیبر و آب استفاده شود تا مدفوع نرم بماند و از آسیب مجدد به بافت در حال ترمیم جلوگیری شود.

دکتر عاطفه دهقانی تفتی تاکید می کند که توقف ناگهانی درمان به محض کاهش درد، یکی از رایج ترین دلایل عود شقاق در هفته های بعد است، چون کاهش درد لزوما به معنای بسته شدن کامل زخم زیر پوست نیست. اگر یک نوبت مصرف را فراموش کردید، همان موقع که یادتان آمد پماد را بزنید و برای جبران آن، دوز بعدی را دو برابر نکنید.

مواد تشکیل دهنده پماد دیلتیازم چیست؟

مواد تشکیل دهنده پماد دیلتیازم بسته به شرکت سازنده و فرمولاسیون داروخانه ای می تواند کمی متفاوت باشد، اما ماده اصلی و موثر آن معمولا دیلتیازم هیدروکلراید است که در بسیاری از فرآورده های موضعی با غلظت دو درصد تهیه می شود.

این ماده با مهار کانال های کلسیمی، باعث شل شدن عضله اسفنکتر داخلی مقعد می شود و از این طریق به کاهش فشار و بهبود شرایط ترمیم شقاق کمک می کند. در کنار ماده موثره، ترکیبات دیگری نیز برای ایجاد بافت مناسب پماد، پایداری دارو و جذب بهتر آن استفاده می شوند. به همین دلیل ممکن است نام مواد جانبی روی بسته بندی دو فرآورده مختلف یکسان نباشد.

به طور کلی، مهم ترین ترکیباتی که ممکن است در فرمولاسیون این پماد وجود داشته باشند عبارتند از:

• دیلتیازم هیدروکلراید به عنوان ماده موثره اصلی
• پایه پماد برای ایجاد بافت مناسب و کمک به پخش شدن دارو روی پوست
• ترکیبات مرطوب کننده یا نرم کننده برای کاهش خشکی و تحریک ناحیه مصرف
• مواد نگهدارنده یا پایدار کننده در برخی فرمولاسیون ها
• آب یا سایر حلال ها، بسته به نوع پایه و روش تهیه فرآورده
• ترکیبات کمکی دیگر که ممکن است در فرآورده های داروخانه ای و ساختنی متفاوت باشند

از آنجا که فرمولاسیون پماد دیلتیازم می تواند بین تولید کنندگان و داروخانه های ترکیبی تفاوت داشته باشد، برای اطلاع از ترکیبات دقیق یک محصول خاص بهتر است اطلاعات درج شده روی بسته بندی یا نسخه دارویی آن بررسی شود.

تفاوت پماد دیلتیازم با پماد نیتروگلیسیرین برای شقاق چیست؟

دیلتیازم و نیتروگلیسیرین، که با نام گلیسریل ترینیترات یا جی تی ان هم شناخته می شود، هر دو با هدف شل کردن اسفنکتر داخلی مقعد تجویز می شوند، اما از دو خانواده دارویی کاملا متفاوت هستند و عوارض متفاوتی هم دارند.

پماد نیتروگلیسیرین با آزاد کردن نیتریک اکساید عمل می کند، ماده ای که علاوه بر شل کردن عضله مقعد، روی عروق خونی سراسر بدن هم اثر می گذارد و همین موضوع مسئول شایع ترین و آزار دهنده ترین عارضه آن، یعنی سردرد، است.

دیلتیازم چون مکانیسم متفاوتی دارد و جذب سیستمیک آن هم بسیار محدودتر است، معمولا سردرد به مراتب کمتری ایجاد می کند. چند کارآزمایی بالینی مستقیما این دو دارو را با هم مقایسه کرده اند که نتایج کلی آن ها در جدول زیر خلاصه شده است.

بر اساس همین تفاوت در تحمل پذیری، خیلی از راهنماهای بالینی امروز دیلتیازم را به عنوان انتخاب اول درمان دارویی شقاق مزمن پیشنهاد می کنند و نیتروگلیسیرین را برای مواردی نگه می دارند که دیلتیازم در دسترس نباشد یا پاسخ ندهد. برای مثال در یک مرور بالینی، پس از یک دوره تکراری هشت هفته ای، نرخ بهبودی با دیلتیازم نزدیک به نود و سه درصد گزارش شد در حالی که همین رقم برای نیتروگلیسیرین حدود هشتاد و دو درصد بود.

با این حال در بسیاری از مطالعات دیگر، نرخ بهبودی نهایی دو دارو تفاوت آماری معناداری نداشته و تفاوت اصلی همان میزان عوارض است.

نکته کمتر شناخته شده این است که در مرورهای جامع تری که چند دارو را همزمان مقایسه کرده اند، نیفدیپین، یعنی یکی دیگر از مسدود کننده های کانال کلسیم، از نظر نرخ کلی بهبودی زخم کمی جلوتر از دیلتیازم قرار گرفته، اما دیلتیازم برای تسکین سریع درد بهتر عمل کرده است؛ به همین دلیل انتخاب دارو گاهی به این بستگی دارد که اولویت بیمار کاهش سریع تر درد است یا حداکثر نرخ بهبودی زخم.

یک تفاوت عملی دیگر بین دیلتیازم و نیتروگلیسیرین، در دسترس بودن است؛ نیتروگلیسیرین در بسیاری از کشورها به صورت آماده و تجاری عرضه می شود در حالی که دیلتیازم موضعی اغلب باید توسط داروخانه های ترکیبی ساخته شود، موضوعی که می تواند روی قیمت و سهولت تهیه دارو اثر بگذارد.

در نهایت انتخاب میان این دو معمولا به شرایط بیمار، سابقه فشار خون، حساسیت به سردرد، در دسترس بودن دارو و تجربه پزشک معالج بستگی دارد.

آیا پماد دیلتیازم برای بواسیر هم استفاده می شود؟

نکته ای که کمتر به آن اشاره می شود این است که دیلتیازم برای خود بیماری بواسیر، یعنی برای کوچک کردن بافت عروقی متورم، درمان اصلی محسوب نمی شود؛ کاربرد اثبات شده آن در حوزه بواسیر بیشتر مربوط به کاهش درد بعد از جراحی هموروئیدکتومی است.

پس از این جراحی، اسپاسم اسفنکتر یکی از عوامل اصلی درد شدید بیمار در روزهای اول است و چند مطالعه نشان داده اند مصرف پماد دیلتیازم بعد از عمل، هم درد را کم می کند و هم روند بهبودی زخم جراحی را کمی سریع تر می کند.

برخی پزشکان همچنین در بواسیر ترومبوزه دردناک، از این پماد به صورت کمکی و موقت استفاده می کنند، اما این با درمان قطعی بواسیر که ممکن است نیاز به بستن با کش، اسکلروتراپی یا جراحی داشته باشد، تفاوت دارد. به همین دلیل بهتر است پیش از مصرف خودسرانه این پماد برای بواسیر، تشخیص دقیق نوع بیماری توسط پزشک انجام شود.

اگر ژل دیلتیازم موثر نباشد چه باید کرد؟

بسته به تعریف بهبودی و طول دوره درمان، در برخی مطالعات بین بیست تا پنجاه درصد بیماران پس از یک دوره کامل دیلتیازم همچنان علائم دارند. پیش از هر تصمیم دیگری، مهم است مطمئن شوید دوره درمان واقعا کامل و اصولی طی شده، چون قطع زودهنگام یا مصرف نامنظم، شایع ترین دلیل «بی اثر بودن» ظاهری این پماد است.

جالب اینجاست که در یک مطالعه، از بیمارانی که در دوره اول درمان بهبود نیافته بودند، با ادامه مصرف دیلتیازم برای هشت هفته دیگر، نزدیک به نیمی هم سرانجام بهبود یافتند؛ یعنی گاهی راه حل، طولانی تر کردن همان درمان است نه لزوما تعویض آن. اگر با وجود مصرف درست، بهبودی رخ نداد، چند مسیر بعدی معمولا در دستور کار پزشک قرار می گیرد.

1. بررسی دقیق روش مصرف با پزشک یا داروساز، از نظر دوز، دفعات و مدت زمان واقعی درمان
2. تعویض به پماد نیتروگلیسیرین یا برعکس، به عنوان یک گزینه دارویی موضعی دیگر با مکانیسم متفاوت؛ در پژوهشی که بیماران با شکست درمان نیتروگلیسیرین به دیلتیازم تغییر داده شدند، نزدیک به نیمی از آن ها همچنان با دیلتیازم بهبود یافتند
3. تزریق بوتاکس یا همان بوتولینوم توکسین به داخل اسفنکتر مقعد، که اثری موقت و معمولا چند ماهه دارد ولی در بسیاری از بیماران مقاوم به پماد، به خوبی جواب می دهد و نیاز به بیهوشی عمومی ندارد
4. ترکیب بوتاکس با ادامه پماد دیلتیازم، که در برخی مطالعات نتیجه بهتری نسبت به هر کدام به تنهایی داشته است؛ منطق این ترکیب آن است که بوتاکس اسپاسم را سریع و قوی کنترل می کند و دیلتیازم در کنار آن، خون رسانی بافت را همچنان بهبود می بخشد
5. بررسی و اصلاح جدی تر یبوست یا اسهال مزمن با تغییر رژیم غذایی، مصرف مکمل فیبر یا در صورت لزوم داروهای نرم کننده مدفوع، چون بدون رفع این علت زمینه ای، هیچ درمانی پایدار نخواهد ماند و شقاق دیر یا زود بازمی گردد
6. مشورت برای جراحی اسفنکتروتومی جانبی داخلی در مواردی که شقاق مزمن و مقاوم به چند خط درمان دارویی تشخیص داده شود؛ این جراحی موثرترین روش شناخته شده با بالاترین نرخ بهبودی است اما در درصد کمی از بیماران با خطر بی اختیاری خفیف مدفوع همراه است و به همین دلیل معمولا آخرین گزینه در نظر گرفته می شود، نه اولین انتخاب

عوارض پماد و ژل دیلتیازم چیست؟

از آنجا که دیلتیازم به صورت موضعی و در ناحیه محدودی از بدن استفاده می شود، جذب آن به داخل گردش خون عمومی بسیار کمتر از قرص های خوراکی همین دارو است. به همین دلیل بیشتر عوارض گزارش شده خفیف و گذرا هستند و معمولا نیازی به قطع کامل درمان ندارند؛ در یکی از بزرگترین مطالعات موجود روی ششصد بیمار، تحریک خفیف پوستی فقط در حدود چهار درصد بیماران و تنها طی هفته اول درمان دیده شد و پس از آن دیگر عارضه جدیدی ثبت نشد.

در مطالعه ای دیگر با تعداد کمتر بیمار، عوارض گوناگون در حدود سی درصد افراد گزارش شد اما تنها در نزدیک به شش درصد موارد، شدت عارضه به حدی رسید که بیمار درمان را کامل قطع کند؛ این تفاوت نشان می دهد بیشتر عوارض دیلتیازم قابل تحمل و موقتی هستند، نه لزوما خطرناک.

خارش و سوزش موضعی محل مصرف

شایع ترین عارضه ای که بیماران گزارش می کنند، احساس خارش یا سوزش خفیف در چند دقیقه بعد از مصرف پماد است.

این حس معمولا خودبه خود و طی چند روز اول درمان کمتر می شود و نیازی به قطع دارو ندارد، مگر آن که شدید، پیشرونده یا همراه با درد جدید باشد. اگر این احساس آزاردهنده است، گاهی کم کردن مقدار پماد در هر نوبت مصرف، بدون تغییر در تعداد دفعات، می تواند کمک کننده باشد.

سردرد و سرگیجه خفیف

برخلاف نیتروگلیسیرین که سردرد در آن بسیار شایع است، سردرد با دیلتیازم موضعی بسیار کمتر دیده می شود، اما در برخی بیماران، به خصوص اگر مقدار مصرفی بیشتر از حد توصیه شده باشد، ممکن است سردرد خفیف یا سبکی سر گذرا رخ دهد.

درماتیت تماسی و قرمزی پوست

در تعداد کمی از بیماران، پوست اطراف مقعد نسبت به ماده پایه پماد یا خود دیلتیازم واکنش نشان می دهد و قرمزی، پوسته پوسته شدن یا التهاب پوستی ایجاد می شود. در این حالت معمولا لازم است دارو موقتا قطع و با پزشک برای تعویض فرمولاسیون مشورت شود.

افت فشار خون در موارد نادر

با وجود جذب سیستمیک محدود، در موارد بسیار نادر و معمولا در افرادی که زمینه فشار خون پایین دارند، ممکن است افت خفیف فشار خون یا احساس ضعف و منگی گزارش شود؛ این عارضه بسیار کمتر از نوع خوراکی دارو است و اغلب با کاهش دوز برطرف می شود.

واکنش آلرژیک

مثل هر داروی دیگری، احتمال بسیار کم واکنش آلرژیک شدید مانند تورم موضعی، کهیر گسترده یا مشکل تنفسی وجود دارد که در این صورت باید فورا مصرف قطع و به پزشک یا اورژانس مراجعه شود.

موارد منع مصرف و احتیاط هنگام استفاده از پماد دیلتیازم

پیش از شروع پماد دیلتیازم، بهتر است پزشک از سابقه بیماری های قلبی عروقی، فشار خون و داروهای مصرفی فعلی بیمار مطلع باشد، چون هرچند جذب سیستمیک این پماد کم است، در برخی شرایط خاص همین مقدار کم هم می تواند اهمیت بالینی داشته باشد. این فهرست به معنای خطرناک بودن دارو نیست، بلکه صرفا نشان می دهد در چه گروه هایی باید با احتیاط بیشتر و زیر نظر پزشک مصرف شود.

• افراد با سابقه حساسیت یا آلرژی به دیلتیازم یا سایر مسدودکننده های کانال کلسیم
• بیماران با فشار خون پایین یا سابقه افت فشار هنگام ایستادن
• بیماران قلبی با اختلالات هدایتی مثل بلوک دهلیزی بطنی درجه دو یا سه، یا سندرم سینوس بیمار، مگر با نظر مستقیم متخصص قلب
• زنان باردار یا در دوران شیردهی، مگر با تایید صریح پزشک، چون داده کافی درباره مصرف موضعی دیلتیازم در بارداری وجود ندارد
• بیمارانی که همزمان داروهای فشار خون، بتابلوکر یا داروهای متابولیزه شونده در کبد مصرف می کنند، بدون اطلاع پزشک معالج
• زخم های مقعدی غیر معمول، یعنی شقاق هایی که در محل غیر عادی قرار دارند یا با بیماری هایی مثل کرون، سل یا شک به بدخیمی همراهند، که نیاز به بررسی تخصصی دارند نه صرفا پماد

در نهایت، پماد دیلتیازم دو درصد یکی از موثرترین و بی خطرترین گزینه های غیرجراحی برای درمان شقاق مقعد است، به شرطی که با دوز و مدت درست و همراه با اصلاح یبوست مصرف شود. این دارو با شل کردن اسفنکتر داخلی، هم اسپاسم دردناک را کم می کند و هم با بهبود خون رسانی، زمینه ترمیم واقعی زخم را فراهم می سازد؛ دو اثری که در کنار هم، نرخ بهبودی قابل قبولی برای بیشتر بیماران رقم می زنند.

نسبت به نیتروگلیسیرین، دیلتیازم معمولا با عارضه سردرد کمتری همراه است و همین موضوع باعث شده در بسیاری از راهنماهای بالینی به عنوان انتخاب اول معرفی شود، هرچند این به معنای برتری مطلق آن نیست و انتخاب نهایی به شرایط هر بیمار بستگی دارد.

با این حال باید واقع بین بود؛ در بخشی از بیماران، این پماد به تنهایی کافی نیست و ممکن است در ادامه نیاز به بوتاکس یا حتی جراحی اسفنکتروتومی پیدا شود، به خصوص اگر شقاق مدت زیادی نادیده گرفته شده یا علت زمینه ای مثل یبوست مزمن اصلاح نشده باشد.

نقش این دارو در بواسیر هم بیشتر محدود به کاهش درد بعد از جراحی هموروئیدکتومی است، نه درمان مستقیم خود بافت بواسیری، نکته ای که معمولا کمتر به آن توجه می شود.

مصرف این پماد باید همیشه با تجویز و پیگیری پزشک انجام شود، چون تشخیص درست علت زخم مقعدی پیش از شروع هر درمانی، شرط اصلی موفقیت آن خواهد بود و می تواند از دور زدن بی نتیجه در چند نوع درمان مختلف جلوگیری کند. در صورت نیاز به درمان تخصصی و یا دریافت مشاوره درمورد بیماری شقاق، می توانید با شماره 02188065954 تماس بگیرید تا کارشناسان پارما کلینیک راهنمایی های لازم را به شما ارائه دهند.

سوالات متداول

پماد دیلتیازم از چه زمانی اثر خود را نشان می دهد؟

کاهش درد و اسپاسم معمولا طی یک تا دو هفته اول احساس می شود، اما بهبودی کامل بافت شقاق معمولا شش تا هشت هفته زمان می برد و نباید با کاهش درد، درمان زودتر قطع شود.

آیا پماد دیلتیازم نیاز به نسخه پزشک دارد؟

بله، در بیشتر کشورها از جمله ایران این پماد یک داروی تجویزی است و بهتر است غلظت، دفعات مصرف و مدت درمان طبق نظر پزشک یا داروساز مشخص شود، نه بر اساس تجربه دیگران.

آیا مصرف ژل دیلتیازم در دوران بارداری بی خطر است؟

داده های کافی درباره مصرف موضعی دیلتیازم در بارداری وجود ندارد، به همین دلیل مصرف آن در این دوران فقط با صلاحدید و تایید مستقیم پزشک توصیه می شود، نه به صورت خودسرانه. در بسیاری از موارد، پزشک ابتدا اصلاح رژیم غذایی و درمان های ساده تر را برای زنان باردار در اولویت قرار می دهد.

آیا مصرف پماد بیشتر از دو بار در روز، بهبودی را سریع تر می کند؟

طبق نتایج چند مطالعه، افزایش دفعات مصرف به بیش از دو بار در روز فایده اضافه ای در سرعت بهبودی ایجاد نکرده و فقط احتمال تحریک پوستی را بالا می برد.

تفاوت شقاق حاد و مزمن در پاسخ به دیلتیازم چیست؟

شقاق حاد که سابقه کمتر از شش هفته دارد معمولا سریع تر و با نرخ موفقیت بالاتر به دیلتیازم پاسخ می دهد، در حالی که شقاق مزمن با سابقه بیش از شش هفته و لبه های سفت و ضخیم، ممکن است به دوره طولانی تر یا درمان های تکمیلی مثل بوتاکس و در نهایت جراحی نیاز پیدا کند.